Шатыр «пирогы»: ол қандай қабаттардан тұрады және әрқайсысы не үшін керек

Жалпақ шатыр қарапайым конструкция сияқты көрінеді: тақта, оның үстінде рулонды жамылғы. Іс жүзінде тақта мен аспан арасында төрттен сегізге дейін қабат болады, әрқайсысының өз жұмысы бар, әрі олардың арасындағы ретті өзгертуге болмайды. Біреуін алып тастаңыз — қалғандары да жұмыс істемей қалады.

Конструкцияны төменнен жоғары қарай қарастырайық.

1-қабат. Негіз

Темірбетон тақта, монолитті тақта немесе профильді парақ. Қалғанының бәрі негізге байланысты: профнастил үстіне цемент-құм стяжкасын жасауға болмайды, демек бекіту тәсілі де, бүкіл «пирогтың» логикасы да өзгереді.

Негіз тегіс әрі құрғақ болуы керек. Биіктік айырмашылықтары тегістеледі, жарықтар кеңейтіліп бітеледі. Жұмысты бастар алдында цемент-құм стяжкасының ылғалдылығы салмағы бойынша 4 %-дан аспауы тиіс.

2-қабат. Еңіс түзетін қабат

Жалпақ шатыр ешқашан көлденең болмайды. Еңіс — әдетте 1,5-тен 3 %-ға дейін — судың воронкаларға ағуын қамтамасыз етеді. Керамзитпен, себінді материалдармен, сына тәрізді жылу оқшаулағышпен немесе қалыңдығы өзгеретін стяжкамен жасалады.

Бұл ұсақ-түйек емес. Еңіссіз шатырда су тұрып қалатын аймақтар пайда болады. Қазақстан жағдайында бұл әсіресе қауіпті: қыста бұл су мұзға айналып, жамылғыны іштен жыртады, ал көктемгі еру кезінде бүкіл жинақталған су бірден түседі. Мұнымен қатар салмақ мәселесі де бар: 100 м² ауданда 5 см су қабаты бес тонна, ал қар жамылғысы одан да ауыр.

3-қабат. Бу оқшаулағыш

Ең бағаланбайтын қабат және ең қымбат қателердің көзі.

Ғимарат ішінде ылғал әрдайым сырттағыдан көп. Су буы жоғары қарай қозғалып, жабын арқылы сыртқа шығуға ұмтылады. Оны тоқтатпасаңыз, ол жылу оқшаулағышқа жетіп, сонда конденсатқа айналады да, оны су сіңірген губкаға айналдырады.

Қазақстанда бұл мәселе жылытылатын ғимараттарда әсіресе өткір. Ішкі және сыртқы температура арасындағы айырма қыста 50 градусқа жетеді, бу қысымы соғұрлым жоғары болады.

Ылғалданған жылу оқшаулағыш өз қасиетін толықтай дерлік жоғалтады. Бұл ретте қыста ол мұздап, көлемін ұлғайтады — және жоғарыдағы жамылғыны бұзады. Жазда жиналған ылғал буға айналып, полотноны негізден көтереді: ісіктер осылай пайда болады.

Бу оқшаулағыш жылу оқшаулағыштың астына, жылы бөлме жағынан төселеді. Жіктері желімделеді, материал тік конструкцияларға жылу оқшаулағыш деңгейінен жоғары шығарылады. Герметикаланбаған бір ғана жік бүкіл қабаттың жұмысын жоққа шығарады.

4-қабат. Жылу оқшаулағыш

Қазақстанда бұл қабаттың қажеттігі туралы дау болмайды — сұрақ тек қалыңдықта.

Жылу оқшаулағыш екі бағытта жұмыс істейді. Қыста ол жылуды ұстайды: жылытылмаған шатыр арқылы ғимарат жылуының 25 %-ға дейіні жоғалады. Жазда керісінше — қараңғы шатыр беті +60 °C-қа дейін қызып, бұл жылу жоғарғы қабатқа өтеді.

Бірақ ұзақ мерзімділік үшін үшінші әсер маңыздырақ. Жылу оқшаулағыш көтергіш конструкцияның температуралық деформациясын азайтады. Оқшауланбаған тақта жылдық 90 градустық ауытқудан өтеді, оқшауланғаны — тар диапазонда өмір сүреді. Негіздің қозғалысы аз болса, гидроизоляция жамылғысындағы жарықтар да аз болады.

Қалыңдығы нақты нысан үшін жылутехникалық есеппен анықталады. Бұл қабаттағы үнемдеу әрдайым жылу мен салқындатуға кететін шотпен қайтады.

5-қабат. Бөліп тұратын немесе тегістейтін қабат

Жылу оқшаулағыш пен гидроизоляция арасында жамылғыны балқытып жабыстыруға болатын бет керек. Әдетте бұл цемент-құм стяжкасы, парақ материалдардан жиналмалы стяжка немесе сипаттамалары жол берсе, жылу оқшаулағыштың өзі.

Осы жерде геотекстиль де жиі жұмыс істейді — материалдардың бір-біріне тиіп зақымдануына жол бермейтін бөлгіш қабат ретінде.

6-қабат. Гидроизоляция жамылғысы

Негізгі жұмыс қабаты. Конструкциялардың көпшілігінде жіктері бір-біріне қатысты кемінде 300 мм жылжытылып, екі қабатта төселеді.

Төменгі қабат — астарлық. Одан беріктік пен негізге жақсы жабысу талап етіледі. Үлдірлі жамылғысы бар маркалар жұмыс істейді: шыны матада ROOFIZOL ТПП, полиэфирде IZOMEMBRANE ЭПП.

Жоғарғы қабат — соңғы. Ол ультракүлгін сәулені, жауын-шашынды және температура ауытқуын өзіне алады, сондықтан қорғаныш жамылғысы болуы міндетті: ірі түйіршікті себінді немесе алюминий фольга. Бұлар — ROOFIZOL ТКП, IZOMEMBRANE ЭКП немесе ЭФП.

Төсер алдында негіз битум праймерімен грунтталады және толық кептіріледі. Бойлық жабыстыру 100 мм, көлденең 150 мм; жік шетінен ені 5–10 мм байланыстырғыш білігі шығуы тиіс — бұл жіктің дұрыс пісірілгенін көрсететін жалғыз белгі.

Бөлек — тораптар. Парапетпен түйіскен жерлер, деформация жіктері, өтпе манжеттері үшін полиэфир негізіндегі маркалар қолданылады. Полиэфир созылып қайта қалпына келеді, шыны мата бұл жерлерде иілу сызығы бойымен жарылады. Бұл әсіресе қатты аязда маңызды, себебі төмен температурада материалдың икемділігі күрт төмендейді.

7-қабат. Қорғаныш қабаты

Әрдайым қажет емес. Пайдаланылатын шатырда — тротуар плиткасы, террас тақтайы немесе бөлгіш геотекстиль үстіне қиыршықтас балласт. Пайдаланылмайтын шатырда қорғаныш қабатының рөлін жоғарғы полотноның себіндісі немесе фольгасы атқарады.

Қабаттар ретін неге өзгертуге болмайды

Ең жиі бұзылатын үш ереже.

Бу оқшаулағыш әрдайым жылу оқшаулағыштың астында. Орындарын ауыстырсаңыз, бөлмеден шыққан ылғал тікелей жылу оқшаулағышта конденсатқа айналады. Бұл «сәл нашарлау» емес — бұл қабаттың бір-екі маусымда өз қызметін толық жоғалтуы.

Гидроизоляция әрдайым жылу оқшаулағыштың үстінде — дәстүрлі конструкцияда. Ерекшелік — инверсиялы шатыр, онда гидроизоляция тікелей негізге төселеді, үстіне экструзиялық пенополистирол мен балласт салынады. Мұндай сұлба жамылғыны ультракүлгін сәуле мен механикалық әсерден қорғайды, әрі жамылғы аяз аймағынан төмен қалады. Бірақ су сіңіруі нөлге тең оқшаулағыш талап етіледі: минерал мақта инверсиялы шатырда жұмыс істемейді.

Шатыр асты кеңістігін желдету. Дұрыс төселген бу оқшаулағышта да ылғалдың бір бөлігі конструкцияда қалады — бетоннан, стяжкадан, монтаж кезіндегі ауадан. Оған шығатын жол керек. Шатыр аэраторлары есеп бойынша, шамамен әр 100 м² үшін біреу, міндетті түрде еңістің жоғарғы нүктелерінде орнатылады.

MARJA материалдары қабаттар бойынша

Бу оқшаулағыш - Бу оқшаулағыш, жел-ылғал қорғанышы

Жылу оқшаулағыш - Тақталы жылу оқшаулағыш

Бөлгіш қабат - Геотекстиль

Грунттау - Битум праймері

Жамылғының төменгі қабаты - ROOFIZOL ТПП, IZOMEMBRANE ЭПП

Жамылғының жоғарғы қабаты - ROOFIZOL ТКП, IZOMEMBRANE ЭКП, IZOMEMBRANE ЭФП

Тораптар мен түйіскен жерлер - IZOMEMBRANE полиэфир маркалары, битум мастикалары мен герметиктер

Әр марка бойынша толық сипаттамалары бар техникалық парақтар «Жарнамалық материалдар» бөлімінде.

Нысандарда ең жиі кездесетін төрт қате

Бу оқшаулағыш тасталған. «Пирогтың» ең арзан қабатындағы үнемдеу. Екі-үш маусымнан кейін — ылғалданған оқшаулағыш, ісіктер және жоспарлы жөндеудің орнына күрделі жөндеу.

Соңғы қабатқа үлдірлі материал төселген. ТПП немесе ЭПП жоғарғы қабат ретінде қалдырылған. Ашық байланыстырғыш ультракүлгін сәуле мен аязды кезектесіп көтере алмайды.

Екі қабаттың орнына біреу. Жалғыз қабаттағы кез келген ақау бірден өтпелі ағуға айналады. Жіктері жылжытылған екі қабат резервтеу береді: екеуінде де ақаудың бір нүктеде дәл келуі ықтималдығы өте аз.

Дымқыл негізге немесе кеппеген праймерге балқытып жабыстыру. Конструкцияға бекітілген ылғал міндетті түрде ісік береді, әрі аязда мұздап, полотноны іштен жыртады.

Нысаныңызға конструкция таңдап береміз

Шатыр ауданын, негіздің түрін және ғимараттың мақсатын **info@marja.uz** мекенжайына жіберіңіз — шатыр «пирогының» құрамын және мөлшер есебімен материалдар спецификациясын қайтарамыз.

MARJA маманының кеңесі — тегін

Нысаныңызға қай материал келетініне сенімді болмасаңыз — бізге қоңырау шалыңыз. MARJA мамандары құрылым түрін, өңіріңіздің климаттық жағдайларын және бюджетті ескере отырып, оңтайлы шешімді таңдап береді.

Телефон: +998 77 057 57 53

E-mail: info@marja.uz

MARJA — 2004 жылдан бері Өзбекстандағы гидрооқшаулау материалдарын өндіруші.
Сапа. Кепілдік. Сервис.