Tom "pirogi": u qanday qatlamlardan iborat va har biri nima uchun kerak

Yassi tom oddiy konstruksiyaday ko'rinadi: plita, uning ustida rulonli qoplama. Amalda plita bilan osmon orasida to'rttadan sakkiztagacha qatlam bo'ladi, har birining o'z vazifasi bor va ular orasidagi tartibni o'zgartirib bo'lmaydi. Bittasini olib tashlang — qolganlari ham ishlamay qoladi.

Konstruksiyani pastdan yuqoriga qarab ko'rib chiqamiz.

1-qatlam. Asos

Temir-beton plita, monolit plita yoki profillangan list. Qolgan hamma narsa asosga bog'liq: profnastil ustiga sement-qum styajkasi qilib bo'lmaydi, demak mahkamlash usuli ham, butun "pirog"ning mantig'i ham o'zgaradi.

Asos tekis va quruq bo'lishi kerak. Balandlik farqlari tekislanadi, yoriqlar kengaytirilib berkitiladi. Ish boshlashdan oldin sement-qum styajkasining namligi og'irlik bo'yicha 4 % dan oshmasligi kerak.

2-qatlam. Qiyalik hosil qiluvchi qatlam

Yassi tom hech qachon gorizontal bo'lmaydi. Qiyalik — odatda 1,5 dan 3 % gacha — suvning voronkalarga oqishini ta'minlaydi. Keramzit, sepma materiallar, xanasimon issiqlik izolyatsiyasi yoki o'zgaruvchan qalinlikdagi styajka bilan hosil qilinadi.

Bu mayda narsa emas. Qiyaliksiz tomda suv turg'un zonalari hosil bo'ladi. Doimiy suv bog'lovchining buzilishini tezlashtiradi, qishda muzlaydi, yozda biologik o'sish beradi. Bunga yuklama qo'shiladi: 100 m² maydonda 5 sm qalinlikdagi suv qatlami besh tonna og'irlikda bo'ladi.

3-qatlam. Bug' izolyatsiyasi

Eng kam baholanadigan qatlam va eng qimmat xatolarning manbai.

Bino ichida namlik har doim tashqaridagidan ko'p. Suv bug'i yuqoriga harakatlanadi va yopma orqali tashqariga chiqishga intiladi. Uni to'xtatmasangiz, u issiqlik izolyatsiyasiga tushadi, u yerda kondensatga aylanadi va izolyatsiyani nam shimgichga aylantiradi.

Nam issiqlik izolyatsiyasi o'z xossalarini deyarli butunlay yo'qotadi. Yozda esa, tom qizigan paytda, to'plangan namlik bug'ga aylanib, gidroizolyatsiya qoplamasini asosdan ko'chiradi — shishlar shunday paydo bo'ladi.

Bug' izolyatsiyasi issiqlik izolyatsiyasi ostiga, issiq xona tomonidan yotqiziladi. Choklari yelimlanadi, material vertikal konstruksiyalarga issiqlik izolyatsiyasi darajasidan yuqoriga chiqariladi. Germetiklanmagan bitta chok butun qatlamning ishini yo'qqa chiqaradi.

4-qatlam. Issiqlik izolyatsiyasi

Bu yerda to'xtash kerak, chunki O'zbekistonda bu qatlam haqida muntazam ravishda "bizga kerak emas, bizda issiq" deyishadi.

Tomdagi issiqlik izolyatsiyasi sovuqdan emas, issiqdan himoya qiladi.

Yozda Toshkentda to'q rangli tom yuzasi 70–80 °C gacha qiziydi. Issiqlik izolyatsiyasisiz bu issiqlik to'g'ridan-to'g'ri yuqori qavat xonasiga kiradi. Konditsionerlar to'xtovsiz ishlaydi, elektr energiyasi hisobi har mavsum o'sadi, beton plita esa kun davomida qizib, to'plangan issiqlikni tun bo'yi qaytaradi.

Ikkinchi ta'sir kamroq ko'zga tashlanadi, lekin uzoq muddatlilik uchun muhimroq. Issiqlik izolyatsiyasi ko'taruvchi konstruksiyaning harorat deformatsiyasini kamaytiradi: izolyatsiyalangan tom ostidagi plita 40–50 °C sutkalik farqdan o'tmasdan, tor harorat oralig'ida yashaydi. Asos deformatsiyasi kam bo'lsa — gidroizolyatsiya qoplamasidagi yoriqlar ham kam bo'ladi.

Qalinligi aniq obyekt uchun issiqlik-texnik hisob bo'yicha aniqlanadi. Bu qatlamdagi tejamkorlik har doim konditsionerlash hisoblari bilan qaytadi.

5-qatlam. Ajratuvchi yoki tekislovchi qatlam

Issiqlik izolyatsiyasi bilan gidroizolyatsiya orasida qoplamani yopishtirish mumkin bo'lgan yuza kerak. Odatda bu sement-qum styajkasi, listli materiallardan yig'ma styajka yoki agar xossalari imkon bersa, issiqlik izolyatsiyasining o'zi.

Shu yerda ko'pincha geotekstil ham ishlaydi — materiallarning bir-biriga tegib shikastlanishiga yo'l qo'ymaydigan ajratuvchi qatlam sifatida.

6-qatlam. Gidroizolyatsiya qoplamasi

Asosiy ishchi qatlam. Konstruksiyalarning ko'pchiligida choklar bir-biriga nisbatan kamida 300 mm siljitilgan holda ikki qatlamda yotqiziladi.

Pastki qatlam — asos qatlami. Undan mustahkamlik va asosga yaxshi yopishish talab qilinadi. Plyonkali qoplamali markalar ishlaydi: shishatolada ROOFIZOL TPP, poliefirda IZOMEMBRANE EPP.

Ustki qatlam — yakuniy. U ultrabinafsha nurlarni, yog'ingarchilikni va harorat farqlarini o'ziga oladi, shuning uchun himoya qoplamasi bo'lishi shart: yirik donali sepma yoki alyuminiy folga. Bular ROOFIZOL TKP, IZOMEMBRANE EKP yoki EFP.

Yotqizishdan oldin asos bitumli praymer bilan gruntlanadi va to'liq quritiladi. Bo'ylama qoplama 100 mm, ko'ndalang 150 mm; chok chetida eni 5–10 mm bo'lgan bog'lovchi valigi chiqishi kerak — bu chokning pishirilganini ko'rsatadigan yagona belgi.

Alohida — tugunlar. Parapetga tutashuv joylari, deformatsiya choklari, o'tish joylari manjetlarida poliefir asosli markalar qo'llaniladi. Poliefir cho'ziladi va qaytadi, shishatola esa bu joylarda bukilish chizig'i bo'ylab yoriladi. Oqishlarning katta qismi aynan tugunlardan keladi — bu haqda "Yassi tom nima uchun oqadi" maqolasida batafsil.

7-qatlam. Himoya qatlami

Har doim ham kerak emas. Foydalaniladigan tomda — trotuar plitasi, terrasa taxtasi yoki ajratuvchi geotekstil ustidan shag'al ballasti. Foydalanilmaydigan tomda himoya qatlami vazifasini ustki polotnoning sepmasi yoki folgasi bajaradi.

Qatlamlar tartibini nega o'zgartirib bo'lmaydi

Eng ko'p buziladigan uchta qoida.

Bug' izolyatsiyasi har doim issiqlik izolyatsiyasi ostida. Ularning o'rnini almashtirsangiz, xonadan chiqqan namlik to'g'ridan-to'g'ri issiqlik izolyatsiyasida kondensatga aylanadi. Bu "biroz yomonroq" emas — bu qatlamning bir-ikki mavsumda o'z vazifasini butunlay yo'qotishi.

Gidroizolyatsiya har doim issiqlik izolyatsiyasi ustida — an'anaviy konstruksiyada. Istisno — inversion tom, unda gidroizolyatsiya to'g'ridan-to'g'ri asosga yotqiziladi, ustidan esa ekstruziyalangan penopolistirol va ballast qo'yiladi. Bunday sxema qoplamani ultrabinafsha nurlar va mexanik ta'sirdan himoya qiladi, lekin suv shimishi nolga teng bo'lgan izolyatsiyani talab qiladi: mineral pahta inversion tomda ishlamaydi.

Tom osti bo'shlig'ini shamollatish. To'g'ri yotqizilgan bug' izolyatsiyasida ham namlikning bir qismi konstruksiyada qoladi — betondan, styajkadan, montaj paytidagi havodan. Unga chiqish yo'li kerak. Tom aeratorlari hisob bo'yicha, taxminan har 100 m² ga bittadan, albatta qiyalikning yuqori nuqtalarida o'rnatiladi. Aeratorsiz tom birinchi issiqdayoq shisha boshlaydi.

MARJA materiallari qatlamlar bo'yicha

Bug' izolyatsiyasi - Bug' izolyatsiyasi, shamol-namlik himoyasi

Issiqlik izolyatsiyasi - Plitali issiqlik izolyatsiyasi

Ajratuvchi qatlam - Geotekstil

Gruntlash - Bitumli praymer

Qoplamaning pastki qatlami - ROOFIZOL TPP, IZOMEMBRANE EPP

Qoplamaning ustki qatlami - ROOFIZOL TKP, IZOMEMBRANE EKP, IZOMEMBRANE EFP

Tugunlar va tutashuvlar - IZOMEMBRANE poliefir markalari, bitumli mastika va germetiklar

Har bir marka bo'yicha to'liq xarakteristikali texnik varaqalar "Reklama materiallari" bo'limida.

Obyektlarda eng ko'p uchraydigan to'rtta xato

Bug' izolyatsiyasi tashlab ketilgan. "Pirog"ning eng arzon qatlamidagi tejamkorlik. Ikki-uch mavsumdan keyin — nam izolyatsiya, shishlar va rejali ta'mir o'rniga kapital ta'mir.

Yakuniy qatlamda plyonkali material yotqizilgan. TPP yoki EPP ustki qatlam sifatida qoldirilgan. Bizning ultrabinafsha nurlar ostida ochiq bog'lovchi bir mavsumda elastikligini yo'qotadi.

Ikki qatlam o'rniga bitta qatlam. Yagona qatlamdagi har qanday nuqson darhol o'tuvchi oqishga aylanadi. Choklari siljitilgan ikki qatlam zaxiralash beradi: ikkala qatlamdagi nuqsonlarning bir nuqtada mos kelishi ehtimoli juda kichik.

Nam asos yoki qurimagan praymer ustiga yopishtirish. Konstruksiyaga berkitib qo'yilgan namlik kelasi yozda albatta shish beradi.

Obyektingiz uchun konstruksiyani tanlab beramiz

Tom maydoni, asos turi va bino vazifasini info@marja.uz ga yuboring — tom "pirogi" tarkibi va miqdor hisobi bilan materiallar spetsifikatsiyasini qaytaramiz.

MARJA texnologi Toshkent va viloyatdagi obyektga chiqishi mumkin: konstruksiyani tekshiramiz, mavjud qatlamlar holatini aniqlaymiz va xulosa tayyorlaymiz.

MARJA mutaxassisi maslahati — bepul

Agar obyektingiz uchun qaysi material mos kelishiga ishonchingiz komil bo‘lmasa — bizga qo‘ng‘iroq qiling. MARJA mutaxassislari konstruksiya turini, mintaqangizning iqlim sharoitlarini va byudjetni hisobga olgan holda optimal yechimni tanlab beradi.

Telefon: +998 77 057 57 53

E-mail: info@marja.uz

MARJA — 2004-yildan beri O‘zbekistonda gidroizolyatsiya materiallari ishlab chiqaruvchisi. Sifat. Kafolat. Servis.